Gelir Vergisi Sirküleri/100

T.C.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

Gelir Vergisi Sirküleri/100

11/12/2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik 9/9/2025 tarihli ve 33012 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre;

-Nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler ile

-Nüfusu 30.000’in üzerinde olan ilçelerde bulunmakla birlikte (şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar hariç) 5216 sayılı Kanun ve 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000’i geçmeyen belde belediyeleri ve köyler hariç olmak üzere,

bazı faaliyetlerde bulunan mükelleflerin ticari kazançlarının gerçek usulde vergilendirilmesine ilişkin usul ve esasların açıklanması bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2. Yasal düzenleme

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinde;

“Aşağıda yazılı olanlar, basit usulden faydalanamazlar:

…

12. Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan iş grupları, sektörler, il ve ilçeler, büyükşehir belediyeleri dahil olmak üzere il ve ilçelerin belediye sınırları (mücavir alanlar dahil), belediyelerin nüfusları, yöreler itibariyle veya sabit bir işyerinde faaliyette bulunulup bulunulmadığına göre gerçek usulde vergilendirilmesi gerekli görülenler.”

hükmü yer almaktadır.

193 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin verdiği yetkiye istinaden yayımlanan 10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik 8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Karar aşağıdaki gibidir.

“MADDE 1- (1) Büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler ile (f) bendi dışındaki faaliyetler bakımından 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000’i geçmeyen belde belediyeleri ve köyler hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunan mükellefler gerçek usulde vergilendirilirler.

a) Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar,

b) Her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar (Münhasıran bir işyeri açmaksızın gezici olarak veya pazar takibi suretiyle perakende emtia alım-satımı ile uğraşanlar hariç),

c)İnşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar,

ç) Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar,

d) Lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler,

e) Eğlence ve istirahat yerlerini işletenler,

f) Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar.

MADDE 2- (1) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre götürü usulde vergilendirilen mükellefler hakkındaki 12/1/1995 tarihli ve 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- (1) Bu Karar 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- (1) Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.”

10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik 8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının kapsamı

193 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde basit usulden faydalanamayacak mükellefler bentler halinde sayılmış olup bu maddede sayılan mükelleflerin ticari kazançları, basit usule tabi olmaya ilişkin genel ve özel şartları taşısalar dahi hiçbir şekilde basit usulde tespit edilemez. Mezkûr maddenin birinci fıkrasının (12) numaralı bendinde, Cumhurbaşkanına gerçek usulde vergilendirilecek mükellefleri belirleme konusunda yetki verilmiş olup söz konusu yetkiye istinaden yayımlanan 8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı mükellefler gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmış, 10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla da söz konusu Kararda değişiklik yapılmıştır.

Büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler ile (f) bendi dışındaki faaliyetler bakımından 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000’i geçmeyen belde belediyeleri ve köyler hariç olmak üzere;

a) Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar,

b) Her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar (Münhasıran bir işyeri açmaksızın gezici olarak veya pazar takibi suretiyle perakende emtia alım-satımı ile uğraşanlar hariç),

c) İnşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar,

ç) Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar,

d) Lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler,

e) Eğlence ve istirahat yerlerini işletenler,

f) Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar

1/1/2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilecektir.

10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında olan yerlerde öteden beri işe devam eden mükellefler ile yeni işe başlayan mükelleflerden yukarıda sayılan konularda faaliyette bulunanların ticari kazançları, basit usulden yararlanmaya ilişkin şartları taşıyıp taşımadıklarına bakılmaksızın gerçek usulde tespit edilecektir.

Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler hariç olmak üzere, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000’in üzerinde olan ilçelerde, 5216 sayılı Kanun ve 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000’i geçmeyen belde belediyeleri ve köylerde faaliyette bulunan mükellefler basit usule tabi olmaya ilişkin genel ve özel şartları taşımaları kaydıyla basit usulden yararlanabileceklerdir.

10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca nüfus tespit işlemi ve yapılacak işlemler

Büyükşehir belediyesi olan illerde faaliyette bulunan basit usule tabi mükelleflerin 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, vergi dairelerince her takvim yılının Ocak ayı itibarıyla;

a) Yetki alanında bulunduğu ilçenin nüfusunun, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre 30.000’in üzerinde olup olmadığı,

b) Yetki alanında bulunduğu ilçenin nüfusu bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre 30.000’in üzerinde olmakla birlikte, bu ilçelerde bulunan veya 5216 sayılı Kanun ile 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak belde belediyesi ve köyden mahalleye dönüşen yerlerden olup olmadığı ile bu yerlerin nüfusunun 2.000’i geçip geçmediği

tespit edilecektir.

Örneğin, Denizli ili Acıpayam ilçesinde lokanta işletmeciliği faaliyetinde bulunmakta olan mükellef (A)’nın ticari kazancı öteden beri basit usulde tespit edilmektedir. 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 2026 yılında mükellef (A)’nın ticari kazancı dolayısıyla basit usule mi yoksa gerçek usule mi tabi olacağı, bir önceki takvim yılının son günü (31/12/2025) tarihi itibarıyla TÜİK tarafından yayımlanmış olan 2024 yılı kesin verilerine göre tespit edilecektir.

Vergi daireleri tarafından yapılan nüfus tespit işlemi sonucunda;

a) İlçe nüfusunun 30.000’i geçmemesi halinde 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yer alan faaliyetlerde bulunan mükelleflerin ticari kazançlarının, şartları dahilinde basit usulde tespit edilmesine devam edilecektir.

b) Nüfusu 30.000’in üzerinde olan ilçelerde, 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yer alan faaliyetlerde bulunan basit usule tabi gelir vergisi mükellefleri, takvim yılı başı itibarıyla gerçek usule geçirilecektir. Ancak, nüfusu 30.000’in üzerinde olan ilçelerde bulunmakla birlikte, 5216 sayılı Kanun ve 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak belde belediyesi veya köyden mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000’i geçmeyen mahallelerde faaliyette bulunan mükelleflerin, basit usule tabi olmaya ilişkin genel ve özel şartları taşımaları halinde bu faaliyetten elde ettikleri ticari kazançları basit usulde tespit edilmeye devam edilecektir.

c) Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin gerçek usulde vergilendirilip vergilendirilmeyeceğinin belirlenmesinde sadece ilçe nüfusunun 30.000’i geçip geçmediğine bakılacak olup şehir iç yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunulan yerin belde belediyesinden veya köyden mahalleye dönüşmüş olmasının bir önemi bulunmamaktadır.

Büyükşehir belediyesi olan illerde yer alan ilçelerin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son verilere göre nüfus bilgilerine ilişkin liste ile 5216 sayılı Kanun ve 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak belde belediyesi veya köyden mahalleye dönüşen yerlerin listesi bu sirküler ekinde yer almaktadır. 5216 sayılı ve 6360 sayılı Kanun kapsamında mahalleye dönüşen yerlerin nüfuslarına ilişkin liste ise Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinin (https://www.gib.gov.tr) “Yararlı Bilgiler” bölümünde yer almakta olup güncel veriler dikkate alınarak gerekli işlemler yapılacaktır.

Öte yandan söz konusu listelerde yer alan verilerde tereddüt hasıl olması durumunda, vergi daireleri tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla irtibata geçilmek suretiyle gerekli tespit ve teyit işleminin yapılması gerekmektedir.

Yapılan tespitler sonucunda gerçek usule geçmesi gereken mükelleflerin mükellefiyet tesisi işlemleri vergi dairelerince yapılacaktır.

Büyükşehir belediyesi olan illerde faaliyette bulunan mükelleflerin ticari kazançlarının basit usulde tespit edilip edilmeyeceği, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son verilere göre her yıl yeniden değerlendirilecektir.

İlçe veya mahalle nüfusundaki değişikliklerin mükellefiyete etkisi

10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca ticari kazancı gerçek usulde tespit edilen mükelleflerin, faaliyette bulundukları ilçenin veya mahallenin nüfusunun bu Kararda belirtilen sınırın altına düşmesi halinde, söz konusu mükelleflerin;

a) Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı şartları topluca taşıması,

b) Arka arkaya iki hesap dönemi iş hacminin Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yazılı hadlerden düşük gerçekleşmiş olması

durumunda, Ocak ayının başından otuz birinci günü akşamına kadar bağlı bulundukları vergi dairesine yazılı olarak başvurmaları kaydıyla ilgili takvim yılının başından itibaren basit usule geçmeleri mümkün bulunmaktadır.

Gerçek usulden basit usule geçiş işlemine ilişkin detaylı açıklamalar 283 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin 3 üncü bölümünde ve 93 sıra no.lu Gelir Vergisi Sirkülerinde yapılmıştır.

Diğer hususlar

456 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre; ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunanlar (Kazançları basit usulde tespit edilenlerle gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler hariç) elektronik tebligat adresi edinmek zorundadırlar.

Elektronik tebligat sistemini kullanmak zorunda olan gerçek kişilerin (gelir vergisi mükellefleri) Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesi (https://dijital.gib.gov.tr/) üzerinden veya e-Devlet üzerinden elektronik ortamda e-Tebligat kayıt işlemlerini yapmaları ya da 456 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik Tebligat Talep Bildirimi (Gerçek Kişiler İçin)”ni doldurarak kendileri veya elektronik tebligat sistemi ile ilgili işlemleri yapmaya yönelik özel yetki içeren noterde verilmiş vekâletnameyle yetkili kılınan kişiler aracılığıyla gelir vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine bizzat vermeleri de mümkündür.

Bu kapsamda 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca ticari kazancı gerçek usulde tespit edilecek mükelleflerin, 2 Şubat 2026 tarihine kadar yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda elektronik tebligat adresi edinmeleri ve elektronik tebligat sistemini kullanmaya başlamaları için Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet üzerinden elektronik ortamda veya bağlı oldukları vergi dairelerine yukarıda açıklandığı şekilde bizzat başvurmaları gerekmektedir.

Duyurulur.

Bekir BAYRAKDAR

Gelir İdaresi Başkanı

Ekler:

Ek 1: 30 Büyükşehirde yer alan ilçelerin nüfuslarına ilişkin liste

Ek 2: 5216 ve 6360 sayılı Kanun kapsamında belde belediyesi ve köyden mahalleye dönüşen yerlerin listesi (02.01.2026 tarihinde güncel liste yayımlanacaktır.)

30 Aralık 2025 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 33123

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin; 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca verilen gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanabilmeleri ile 5520 sayılı Kanunda düzenlenen yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlanması, ayrıca bu raporlara ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesidir.

Mevzuat düzenlemeleri

MADDE 2- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesinde;

“Hazine ve Maliye Bakanlığı:

…

2. Vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya,
3. Vergi kanunları kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirmeye ve tasdike konu işlemleri mükellef grupları, faaliyet ve tasdik konuları itibarıyla ayrı ayrı belirlemeye ve uygulatmaya,

Bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

hükmü ile,

1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hükümlerin verdiği yetkiye istinaden 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (A) bendi ile gelir vergisi yönünden yıllık gelir vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler, (B) bendi ile kurumlar vergisi yönünden yıllık kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler, (G) bendi ile ise mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler ile ilgili işlemler tasdik kapsamına alınmış olup anılan maddenin son fıkrasında da;

“Tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerle belirlenir. Yukarıda belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlıkça tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirler bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamazlar.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM

Gelir Vergisi İstisna, İndirim ve Uygulamalarına İlişkin Tasdik

Tasdikin amacı

MADDE 3- (1) Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulamalarına ilişkin yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı, mükelleflerin 193 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamında yıllık gelir vergisi beyannamelerinde yer verilen istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanabilmeleri için defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ile gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığının, hesaplamaların doğru beyan edilip edilmediğinin, istisna, indirim ve uygulamalara ilişkin belirtilen şartları sağlayıp sağlamadıklarının, hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde ve sürede elde edilip edilmediğinin tespit edilerek istisna, indirim ve uygulama nedeniyle vergi dışı tutulan işlemlerin ve tutarların belirlenmesidir.

Tasdikin kapsamı

MADDE 4- (1) Gelir vergisi mükelleflerinin, 193 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamında gelir vergisi beyannamelerinde yer verilen istisna, indirim ve uygulamalara ilişkin aşağıdaki işlemlerini, yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir.

(2) Birinci ve üçüncü fıkralar uyarınca tasdik zorunluluğu getirilen istisna, indirim ve uygulamalar aşağıdaki gibidir:

(3) 193 sayılı Kanun uyarınca, vergilendirme dönemi olarak takvim yılını kullanan mükelleflerin 2025 takvim yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerine, özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerin ise 2025 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen özel hesap dönemlerine uygulanmak üzere; mükelleflerin verecekleri yıllık gelir vergisi beyannamesinin ilgili satırında beyan ettikleri;

a) Beyannamenin (Beyanname Düzenleme Programı-BDP) “Beyan Edilecek Gelirden İndirim” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İndirimler” satırı ile “İstisna Edilen Kazançlara İlişkin Bildirim” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İstisnalar” satırı dışında; beyannamede müstakil satırı bulunan ve ikinci fıkrada sayılan her biri itibarıyla 500.000 Türk Lirasını aşan istisna ve indirimlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen her bir istisna ve indirimin, aynı bentte belirlenen tutarı aşmaması ancak birden fazla istisna ve indirim toplamının 1.000.000 Türk Lirasını aşması halinde tümünün,

c) Beyannamenin gerek “Beyan Edilecek Gelirden İndirim” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İndirimler” satırına, gerekse “İstisna Edilen Kazançlara İlişkin Bildirim” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İstisnalar” satırına yazılan tutarın 1.000.000 Türk Lirasını aşması ya da bu iki satıra yazılan tutarların toplamının yine aynı tutarı aşması halinde istisna ve indirimlerin tümünün,

ç) (a) ve (c) bentlerinde belirtilen satırlara yazılan tutarların toplamının 1.000.000 Türk Lirasını aşması halinde tümünün,

d) 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi kapsamındaki indirimli gelir vergisi uygulamasında ise tutar sınırı olmaksızın vergi indiriminin,

ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ile tasdik edilmesi zorunludur.

(4) Bakanlığımızca farklı bir tutar belirlenmediği takdirde, üçüncü fıkrada belirlenen tutarlar izleyen yıllarda, her yıl yeniden değerleme oranının yarısı oranında artırılmak suretiyle hesaplanır. Bu şekilde belirlenen tutarın 10.000 Türk Lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

(5) Üçüncü fıkrada belirlenen tutarları aşmayan veya tasdiki zorunlu olmayan istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanan mükellefler diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları

MADDE 5- (1) Mükelleflerin, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları ile tasdik edilecektir.

(2) Bu Tebliğ uyarınca tasdiki zorunlu işlemlere ilişkin düzenlenen tasdik raporlarının ilgili takvim yılı gelir vergisi beyannamesi ile birlikte veya bu beyannamenin verilme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde, 1/6/2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Genel Tebliğ (Sıra No: 1) ile bu konudaki diğer düzenlemeler uyarınca dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur.

(3) Yıllık gelir vergisi beyannameleri ve eklerinin tasdikine ilişkin (tam tasdik) sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, haklarında düzenlenecek tam tasdik raporlarının ayrı bir bölümünde söz konusu indirim, istisna veya uygulamalara ilişkin bu Tebliğ ekindeki rapor dispozisyonunda yer alan hususlara yer verilmesi şartıyla tasdik kapsamındaki işlemleri için ayrıca rapor ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır.

Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarında bulunması gereken asgari bilgiler

MADDE 6- (1) Yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının, mükelleflerin ilgili dönem beyannamesine ilişkin bilgileri de içermesi kaydıyla aşağıdaki hususları ihtiva etmesi gerekir:

a) Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler; defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ve gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı.

b) İstisna, indirim ve uygulamalara ilişkin mevzuat ile mükelleflerin bu hususlardan yararlanacak şartları sağlayıp sağlamadığı ve ana sözleşmesindeki buna ilişkin bilgiler ile söz konusu indirim ve istisnalara yönelik hesaplamaların doğru beyan edilip edilmediği.

c) İstisna, indirim ve uygulamalara konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde ve sürede elde edilip edilmediği.

ç) Söz konusu harcama, maliyet, hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği, doğru olarak tespit edilip edilmediği, gerektiği hallerde istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı.

d) 193 sayılı Kanun, gelir vergisi genel tebliğleri ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan tespitler, konuları itibarıyla raporlarda ayrı ayrı yer alır. Tasdik raporlarında ayrı başlıklar halinde istisna, indirim ve uygulamalar itibarıyla mükelleflerin yararlanacağı vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilir.

(3) Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları, Ek-1’i oluşturan rapor kapağı ve Ek-2’yi oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibarıyla rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu Tebliğde (rapor dispozisyonu dâhil) sözü edilen konular, mükellefin kayıt ve belge tarih ile numaraları da belirtilmek suretiyle açıklanır. Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

(4) Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının “Sonuç” bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığı hususlarına yer verilerek istisna, indirim ve uygulama hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar konuları itibarıyla ayrı ayrı belirtilir.

(5) Yeminli mali müşavirler, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde, Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kurumlar Vergisi İstisna, İndirim ve Uygulamalarına İlişkin Tasdik

Tasdikin amacı

MADDE 7- (1) Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulamalarına ilişkin yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı, mükelleflerin 5520 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamında kurumlar vergisi beyannamelerinde yer verilen istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanabilmeleri için defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ile gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığının, hesaplamaların doğru beyan edilip edilmediğinin, istisna, indirim ve uygulamalara ilişkin belirtilen şartları sağlayıp sağlamadıklarının, hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde ve sürede elde edilip edilmediğinin tespit edilerek istisna, indirim ve uygulama nedeniyle vergi dışı tutulan işlemlerin ve tutarların belirlenmesidir.

Tasdikin kapsamı

MADDE 8- (1) Kurumlar vergisi mükelleflerinin, 5520 sayılı Kanun ve diğer mevzuat kapsamında kurumlar vergisi beyannamelerinde yer verilen istisna, indirim ve uygulamalara ilişkin aşağıdaki işlemlerini, yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir.

(2) Birinci ve üçüncü fıkralar uyarınca tasdik zorunluluğu getirilen istisna, indirim ve uygulamalar aşağıdaki gibidir.

(3) 5520 sayılı Kanun uyarınca, hesap dönemi olarak takvim yılını kullanan mükelleflerin 2025 yılı ve izleyen hesap dönemlerine, özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerin ise 2025 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen özel hesap dönemlerine uygulanmak üzere; mükelleflerin verecekleri kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili satırında beyan ettikleri;

a) Beyannamenin (Beyanname Düzenleme Programı-BDP) “Zarar Olsa Dahi İndirilecek İstisna ve İndirimler” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İndirimler ve İstisnalar” satırı ile “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İndirimler” satırı dışında; beyannamede müstakil satırı bulunan ve ikinci fıkrada sayılan her biri itibarıyla 500.000 Türk Lirasını aşan istisna ve indirimlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen her bir istisna ve indirimin, aynı bentte belirlenen tutarı aşmaması ancak birden fazla istisna ve indirim toplamının 1.000.000 Türk Lirasını aşması halinde tümünün,

c) Beyannamenin gerek “Zarar Olsa Dahi İndirilecek İstisna ve İndirimler” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İndirimler ve İstisnalar” satırına, gerekse “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” başlıklı bölümünde yer alan “Diğer İndirimler” satırına yazılan tutarın 1.000.000 Türk Lirasını aşması ya da bu iki satıra yazılan tutarların toplamının yine aynı tutarı aşması halinde istisna ve indirimlerin tümünün,

ç) (a) ve (c) bentlerinde belirtilen satırlara yazılan tutarların toplamının 1.000.000 Türk Lirasını aşması halinde tümünün,

d) 5520 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin altı, yedi ve sekizinci fıkraları kapsamındaki kurumlar vergisi oranının indirimli uygulamalarında, yararlanılan toplam vergi indiriminin 200.000 Türk Lirasını aşması halinde tümünün,

e) 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi kapsamındaki indirimli kurumlar vergisi uygulaması ile aynı Kanunun ek 1 ila ek 13 ve geçici 17 nci maddeleri kapsamındaki yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamasında ise tutar sınırı olmaksızın hesaplanan tutarların,

ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ile tasdik edilmesi zorunludur.

(4) Bakanlığımızca farklı bir tutar belirlenmediği takdirde, üçüncü fıkrada belirlenen tutarlar izleyen yıllarda, her yıl yeniden değerleme oranının yarısı oranında artırılmak suretiyle hesaplanır. Bu şekilde belirlenen tutarın 10.000 Türk Lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

(5) Üçüncü fıkrada belirlenen tutarları aşmayan veya tasdiki zorunlu olmayan istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanan mükellefler diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler.

(6) 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunlara ait müesseselerin, bu Tebliğ kapsamındaki işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi mecburiyeti bulunmamaktadır.

Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları

MADDE 9- (1) Mükelleflerin, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları ile tasdik edilecektir.

(2) Bu Tebliğ uyarınca tasdiki zorunlu işlemlere ilişkin düzenlenen tasdik raporlarının ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte veya bu beyannamenin verilme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde, Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Genel Tebliğ (Sıra No:1) ile bu konudaki diğer düzenlemeler uyarınca dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur.

(3) 1/1/2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, 5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendindeki istisna için düzenlenen tasdik raporlarının ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte veya bu beyannamenin verilme süresinin bitimini takip eden üç ay içerisinde dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur.

(4) Kurumlar vergisi beyannameleri ve eklerinin tasdikine ilişkin (tam tasdik) sözleşme düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, haklarında düzenlenecek tam tasdik raporlarının ayrı bir bölümünde söz konusu indirim, istisna veya uygulamalara ilişkin bu Tebliğ ekindeki rapor dispozisyonunda yer alan hususlara yer verilmesi şartıyla, tasdik kapsamındaki işlemleri için ayrıca rapor ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır.

Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarında bulunması gereken asgari bilgiler

MADDE 10- (1) Yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının, mükelleflerin ilgili dönem beyannamesine ilişkin bilgileri de içermesi kaydıyla aşağıdaki hususları ihtiva etmesi gerekir:

a) Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler; defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ve gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı.

b) İstisna, indirim ve uygulamalara ilişkin mevzuat ile mükelleflerin bu hususlardan yararlanacak şartları sağlayıp sağlamadığı ve ana sözleşmesindeki buna ilişkin bilgiler ile söz konusu indirim ve istisnalara yönelik hesaplamaların doğru beyan edilip edilmediği.

c) İstisna, indirim ve uygulamalara konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde ve sürede elde edilip edilmediği.

ç) Söz konusu harcama, maliyet, hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği, doğru olarak tespit edilip edilmediği, gerektiği hallerde istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı.

d) 5520 sayılı Kanun, 3/4/2007 tarihli ve 26482 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No:1) ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan tespitler, konuları itibarıyla raporlarda ayrı ayrı yer alır. Tasdik raporlarında ayrı başlıklar halinde istisna, indirim ve uygulamalar itibarıyla mükelleflerin yararlanacağı vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilir.

(3) Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları, Ek-1’i oluşturan rapor kapağı ve Ek-2’yi oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibarıyla rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu Tebliğde (Rapor dispozisyonu dâhil) sözü edilen konular, mükellefin kayıt ve belge tarih ile numaraları da belirtilmek suretiyle açıklanır. Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

(4) Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının “Sonuç” bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığı hususlarına yer verilerek istisna, indirim ve uygulama hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar konuları itibarıyla ayrı ayrı belirtilir.

(5) Yeminli mali müşavirler, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde, Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Tasdik sözleşmesi

MADDE 11- (1) Bu Tebliğ uyarınca tasdiki zorunlu işlemlere ilişkin düzenlenecek tasdik sözleşmesinin “Tasdik konusu” bölümüne, “Gelir/Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik sözleşmesi” yazılır.

Yeminli mali müşavirlerin müteselsil sorumluluğu

MADDE 12- (1) Yeminli mali müşavirler, bu Tebliğde belirtilen hususların doğruluğunu araştırarak bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını, belgelerin geçerli olup olmadığını, usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğini, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilip edilmediğini tespit etmek zorundadır.

(2) Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, istisna, indirim ve uygulamaların ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu ile bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan unsurların doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

(3) Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesinde aşağıdaki hususlara dikkat edilir:

a) Mal ve hizmet hareketlerinin belgeleri ile nakit hareketlerinin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılır.

b) İmalatçılarda, malın miktarı yönünden kapasite raporu ve sarf edilen ham ve yardımcı maddeler ile ambalaj malzemeleri ve uygun görülen diğer veriler de kullanılarak üretim, analitik inceleme yöntemleriyle test edilir.

c) Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannamelerinde ve bedelin döviz olarak Türkiye’ye getirildiğine ilişkin belgede yer alan bilgilerle mukayese edilir, miktar ve fiyat yönünden olabilecek muhtemel uyumsuzluklar tespit edilir.

ç) İşin niteliği ile işletmenin türüne göre, istisna, indirim ve uygulamaya dayanak olan belgelerin, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olup olmadığı araştırılır, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak, vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılır.

d) Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanarak istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemler tasdik edilir.

(4) Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

(5) Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Tasdik raporu kapsamındaki işlemlerin tasdik ettirilmemesinin sonuçları

MADDE 13- (1) Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporunun zamanında ibraz edilmemesi halinde, mükellefe 213 sayılı Kanunun mükerrer 227 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca mühlet verilir. Tasdik raporunun bu süre içerisinde de ibraz edilmemesi halinde mükellef tasdike konu haktan yararlanamaz.

(2) Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporunun zamanında ibraz edilmemesi halinde ayrıca, 213 sayılı Kanunda belirtilen özel usulsüzlük cezasına yönelik hüküm tatbik edilir.

Yürürlük

MADDE 14- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 15- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız