Teknokent Kazançları ve Vergi İstisnası: Nitelikli Harcamaların Hesaplanması

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü Sayı: E-38418978-125-… Tarih: 26.06.2025 Konu: Tekno…

 

 

Teknokent Kazançları ve Vergi İstisnası: Nitelikli Harcamaların Hesaplanması

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: E-38418978-125-…

Tarih: 26.06.2025

Konu: Teknokent Kazançlarında İstisna

İlgi: …

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda;

– Şirketinizin …Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Ar-Ge ve yazılım alanında faaliyet gösterdiği,

– … tarihinde başlanan ve …tarihinde tamamlanan …. kapsamında kiralama ve kullandırılma suretiyle gelir elde edildiği

belirtilerek, 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre teknokent kazanç istisna oranının tespitinde…. tarihleri arası proje geliştirme dönemine ait harcamaların mı, yoksa gelir elde ettiğiniz döneme ait harcamaların mı esas alınacağı hususunda görüş talep edilmektedir.

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.

Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu kazançlarının gayri maddi hakların satılması, devri veya kiralanmasından elde edilmesi halinde, istisnadan yararlanılmasını, bu hakların, mahiyetlerine göre, AR-GE faaliyetleri neticesinde elde edilmesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde tescil veya kayıt ettirilmesi ya da bildirilmesi şartına bağlamaya, istisnadan kazancın elde edildiği vergilendirme dönemine ilişkin beyannamelerin verilmesi gereken sürenin sonuna kadar tescil veya kayıt için yetkili kuruma başvurulmuş olması kaydıyla bu kazançları doğuran işlemlerin gerçekleştirildiği vergilendirme döneminden başlayarak faydalandırmaya, mükellefin gayri maddi hak geliri ve varsa bağlı olduğu grubun satış hasılatına göre tescil şartına bağlı olmaksızın belgelendirme usulüne tabi tutmaya, istisnadan yararlanacak kazancı; bu kazancın elde edilmesine yönelik faaliyetler kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranına isabet eden kısmı ile sınırlandırmaya, bu oranı toplam harcama tutarını aşmamak üzere yüzde 30’una kadar artırımlı uygulatmaya, nitelikli ve toplam harcamaları tanımlamaya Cumhurbaşkanı, bu kapsamda tescil, kayıt veya bildirim şartının yerine getirilmesine ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilidir. Belirlenen esaslar çerçevesinde tescil, kayıt veya bildirim şartının yerine getirilmemesi durumunda, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.” hükmü yer almaktadır.

Bu madde çerçevesinde Bakanlar Kuruluna verilen yetki, 19/10/2017 tarih ve 30215 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/9/2017 tarihli ve 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kullanılmış ve bu Kararda belgelendirme ile nitelikli harcama hesaplaması yönünden şartlara yer verilmiştir.

2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesinde, “(1) Bu Karar kapsamında patent veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer belgelere bağlanan gayri maddi haklardan kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, kazancı doğuran faaliyet kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranı kullanılarak hesaplanır.

(2) Bu hesaplamada dikkate alınacak nitelikli harcamalar gayri maddi hakkın elde edilebilmesi için mükellefin kendisi tarafından yapılan ve gayri maddi hak ile doğrudan bağlantılı harcamalar ile ilişkisiz kişilerden sağlanan ve aynı mahiyeti taşıyan fayda ve hizmet bedellerinin toplamıdır. Bu harcamalardan aktifleştirilerek amortismana tabi tutulması gerekenler de gerçekleştirildikleri dönemde amortisman öncesi tutarlarıyla bu hesaplamada dikkate alınır…”

hükmü yer almaktadır.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.12.2. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda yer alan istisna” başlıklı bölümünde istisna uygulamasına ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapılmış olup, “5.12.2.10.3. Kazancın istisnadan yararlanacak kısmının tespiti” başlıklı bölümünde, “Anılan Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesine göre, Karar kapsamında patent veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer belgelere bağlanan gayrimaddi haklardan kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, kazancı doğuran faaliyet kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların bu faaliyetle ilgili toplam harcamalara oranı kullanılarak hesaplanacaktır. Gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanmasından kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, bölgede yürütülen her bir projeden elde edilen kazanca, ilgili projeye ilişkin nitelikli harcamaların toplam harcamaya oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.

Her bir projeyle ilgili yapılacak bu hesaplamada dikkate alınacak nitelikli harcamalar, gayrimaddi hakkın elde edilebilmesi için mükellefin kendisi tarafından yapılan ve gayrimaddi hak ile doğrudan bağlantılı harcamalar ile ilişkisiz kişilerden sağlanan ve aynı mahiyeti taşıyan fayda ve hizmet bedellerinin toplamıdır. Bu harcamalardan aktifleştirilerek amortismana tabi tutulması gerekenler de gerçekleştirildikleri dönemde amortisman öncesi tutarlarıyla bu hesaplamada dikkate alınacaktır.

Mükellef tarafından yapılsa dahi faiz giderleri ve bina maliyetleri gibi yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyeti ile doğrudan ilişkili olmayan her türlü maliyet unsuru hem toplam harcamalar hem de nitelikli harcamalar dışında tutulur. Dolayısıyla, faiz gibi finansman giderleri ve binalara ilişkin amortismanlar, kiralar, ısıtma, aydınlatma, su, temizlik, güvenlik, bakım, onarım, vergi, resim ve harçlar ile genel yönetim giderlerinden verilen paylar gibi yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmayan harcamalar hesaplamada dikkate alınmayacaktır.

İstisnanın uygulanacağı kazanç kısmının tespitinde, gayrimaddi hak satın alma bedelleri (lisans ve benzeri bedeller dahil) ve ilişkili kişilerden sağlanan fayda ve hizmet bedelleri toplam harcama tutarına dahil edilirken, nitelikli harcamalar tutarına dahil edilmez. Ancak, Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren vergilendirme döneminin sonuna kadar, yurt içinde yerleşik ilişkili kişilerden sağlanan fayda ve hizmet bedelleri nitelikli harcamalar tutarına dahil edilebilir…”

açıklamaları yer almaktadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, teknokentteki proje kapsamında geliştirilen gayrimaddi hakların sadece satışı, devri veya kiralanmasından kaynaklı kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, …/…/…-…/…/… tarihleri arasındaki proje dönemine ilişkin nitelikli harcamaların toplam harcamaya oranı esas alınarak hesaplanacaktır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.




Bağımsız Denetime Tabi Sektör Verileri ve Bu Verilere İlişkin Finansal Analiz Oranlarının Güncellenmesi

DUYURU Tarih: 10/2/2026 Sayı : 2026-7 Konu: Bağımsız Denetime Tabi Sektör Verileri ve Bu Verilere İlişkin Finansal Analiz Oranlarının Güncellenmesi Ba…

 

 

Bağımsız Denetime Tabi Sektör Verileri ve Bu Verilere İlişkin Finansal Analiz Oranlarının Güncellenmesi

DUYURU

Tarih: 10/2/2026

Sayı : 2026-7

Konu: Bağımsız Denetime Tabi Sektör Verileri ve Bu Verilere İlişkin Finansal Analiz Oranlarının Güncellenmesi

Bağımsız denetime tabi şirketlerin finansal tablolarının elektronik ortamda işlenerek finansal analizlerde kullanılması amacıyla 2019 yılından itibaren bağımsız denetim kuruluşları ve denetçiler, bağımsız denetim raporu bildirimleriyle birlikte, finansal tablolara ait excel dosyalarını Kurumumuza Elektronik Finansal Raporlama (EFR) Sistemi kapsamında iletmeye başlamışlardır.

Söz konusu sistem aracılığıyla bağımsız denetim kuruluşları ve denetçiler tarafından Kurumumuza raporlanan 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait finansal veriler, kontrollerden geçirilerek, NACE (Avrupa Topluluğu’ndaki Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması) Rev.2 kodlama sistemine göre belirlenmiş olan 22 Ana ve 272 Alt sektöre uygun bir biçimde oluşturulan finansal tablolar (Finansal Durum Tablosu, Kâr veya Zarar Tablosu ve Nakit Akış Tablosu), Kurumumuza ait çalışmaları devam etmekte olan “Finansal Analiz Platformu (FinAP)” projesi aracılığıyla “Bağımsız Denetime Tabi Sektör Verileri” başlığıyla Kurumumuz internet sitesinde yayımlanmaktadır.

Bağımsız denetime tabi olan şirketlere ilişkin finansal tabloların toplulaştırılarak oran analizi yapılması ve analiz sonucunda şirketlerin zayıf ve güçlü yanlarını, hedeflerine ulaşıp ulaşmadıklarını, faaliyet gösterdikleri sektör içerisindeki konumlarını kolaylıkla görebilmelerini ve performans değerlendirmelerini daha sağlıklı yapabilmelerini sağlamak amacıyla, ana ve alt sektörlere ilişkin yıllar itibarıyla finansal analiz oranları (kârlılık analizi, devir hızı analizi, likidite analizi ve finansal yapı analizine ilişkin ortalama oranlar) da yayımlanmaktadır.

Bahse konu sektör verileri ve bunlara ilişkin finansal analiz oranları, 2024 yılı verilerinin FinAP’a aktarılmasıyla beraber güncellenmiştir.

Bağımsız denetime tabi sektör verilerine, bunlara ilişkin finansal analiz oranlarına ve metaveriye erişmek için tıklayınız

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Kaynak: Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu




VUK Sirküleri 196

VUK Sirküleri 196 T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Konusu :Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi Farkların… 

 

 

VUK Sirküleri 196

VUK Sirküleri 196

T.C.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

Konusu :Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi Farklarının İzlendiği Özel Fonlar Hesabındaki Tutarların Vergisel Durumu Hakkında
Tarihi : 9/2/2026
Sayısı : VUK-196/2026-2
İlgili olduğu madde : 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Mükerrer Madde 298/A-10

VERGİ USUL KANUNU SİRKÜLERİ /196

1. Giriş

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına 24/10/2024 tarihli ve 7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla eklenen (10) numaralı bent uyarınca, yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu oluşan düzeltme farklarının dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayarak özel fon hesabına alınması ve bu fon hesabındaki tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ile yatırımın aktifleştirildiği dönemde dönem kazancının tespitinde dikkate alınması hususları bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2. Mevzuat

30/10/2024 tarihli ve 32707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/10/2024 tarihli ve 7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11 inci maddesi ile 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen (10) numaralı bentte “10.  Bu Kanun kapsamındaki muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz.

Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmaz.

Yatırım döneminde veya iktisadi kıymetin aktifleştirilmesinden sonra işin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen söz konusu tutarların bir kısmının veya tamamının başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi hallerinde, bu bent uyarınca dönem kazancında dikkate alınmayan tutarlar; işin bırakıldığı veya özel fon hesabının kısmen veya tamamen bu bent hükümlerine aykırı şekilde kullanıldığı dönemin kurum kazancının tespitinde dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiş ve söz konusu hüküm 1/1/2024 tarihinden, özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler için 2024 yılında başlayan hesap döneminden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu bağlamda, anılan Kanun maddesine eklenen bent ile ilgili yapılan düzenlemeye ilişkin açıklamalar ve örnek hesaplamalara izleyen bölümlerde yer verilmiştir.

3. Yatırım döneminde özel fon hesabında takip edilen tutarların yeniden değerleme oranında artırılması

213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendinde; mezkûr bent kapsamında özel fon hesabında yer alan ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacağı, ayrıca enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamdaki özel fon hesabında bulunan tutarlar; gerek yatırım döneminde, gerek sonraki süreçlerde, ilgili yıl için belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılacaktır.

Örnek-1: (A) A.Ş. 2024 hesap dönemi sonunda yapılmakta olan yatırımlar hesabını enflasyon düzeltmesine tabi tutmuş ve 4.000.000 TL enflasyon düzeltme farkı hesaplamıştır.

Mükellef, söz konusu enflasyon düzeltme farkını gelir hesaplarıyla ilişkilendirmeyerek özel bir fon hesabına alacak ve bu tutarı dönem kazancının tespitinde dikkate almayacaktır.

Bunun yanı sıra, özel fon hesabına alınan 4.000.000 TL nin 2024 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artırılmayacağı tabiidir.

Mükellef (A) A.Ş. özel fon hesabında bulunan bu tutarı, yatırımın devam ettiği 2025 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artıracaktır. 2025 hesap dönemi için 27/11/2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 585 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen yeniden değerleme oranı olan %25,49 un kullanılması gerekmektedir.

Yeniden Değerleme Oranı (A)= % 25,49 (1,2549)

Özel Fon Hesabına Alınan Enflasyon Düzeltme Farkı (B) = 4.000.000 TL

Yeniden Değerleme Oranında Artırılmış Özel Fon Hesabı Tutarı = (A)x(B) = 4.000.000 TL X 1,2549 = 5.019.600 TL

4. Yatırımın aktifleştirilmesinden sonra özel fon hesabında takip edilen tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ve kazancın tespitinde dikkate alınacak tutarın belirlenmesi

Özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasına ilişkin örneğe aşağıda yer verilmiştir.

Örnek-2: Örnek-1 de yer alan (A) A.Ş. 2026 yılında yatırımını tamamlayarak iktisadi kıymeti işletmenin aktifine almıştır. 2026 yılında yeniden değerleme oranının %20 olduğu varsayıldığında, özel fon hesabında yer alan tutar (5.019.600 TL X 1,20 =) 6.023.520 TL olarak dikkate alınacak ve iktisadi kıymetin aktifleştirildiği 2026 hesap döneminde, bu tutarın beşte biri olan (6.023.520 /5=) 1.204.704 TL, kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

Özel fon hesabının bakiyesi (6.023.520 TL-1.204.704 TL =) 4.818.816 TL ise sonraki hesap döneminde yeniden değerleme oranında artırılacak ve yeniden değerleme oranında artırılmış tutarın bu defa dörtte biri, sonraki yıllarda yeniden değerleme oranında artırılmış tutarın sırasıyla üçte biri, yarısı ve son yılda kalan tutarın tamamı ilgili hesap dönemlerine ilişkin kazancın tespitinde dikkate alınacak olup, hesaplamaya ilişkin özet tablo aşağıdaki gibi olacaktır.

Dönem Özel Fon Bakiyesi Yeniden Değerleme Oranı Yeniden Değerleme Oranında Artış Özel Fonda Yer Alan Yeniden Değerleme Oranı ile Artırılmış Tutar Dönem Kazancının Tespitinde Dikkate Alınacak Tutar Kalan Tutar
  (A) (B) (C)=(A)X(B) (D)=(A)+(C) (E) (K)=(D)-(E)
2026 5.019.600 20,00% 1.003.920 6.023.520 1.204.704 4.818.816
2027 4.818.816 10,00% 481.881 5.300.697 1.325.174 3.975.523
2028 3.975.523 8,00% 318.041 4.293.564 1.431.188 2.862.376
2029 2.862.376 7,00% 200.366 3.062.742 1.531.371 1.531.371
2030 1.531.371 5,00% 76.568 1.607.939 1.607.939 0
TOPLAM 2.080.776 7.100.376

* 2026, 2027, 2028, 2029 ve 2030 yıllarına ait yeniden değerleme oranları varsayımdır.

** Hesaplamalar yapılırken ondalık haneler dikkate alınmamıştır.

Mükellef (A) A.Ş. 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında özel fonlar hesabına aldığı tutarları (yatırım döneminde yeniden değerleme oranında artırılan ve özel fonlar hesabına alınan tutarlar dahil) yatırımın aktifleştirilmesinden sonra yukarıda bulunan tablodaki gibi yeniden değerleme oranında artıracak ve ilgili taksit tutarlarını 2026, 2027, 2028, 2029 ve 2030 hesap dönemlerinde dönem kazancının tespitinde dikkate alacaktır.

5. Diğer hususlar

5.1. Özel fon hesabında bulunan tutarların geçici vergi dönemlerinde kazancın tespitinde dikkate alınması

213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendinde, özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu kazançlar geçici vergi dönemlerinde de kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

Bu kapsamda, geçici vergi dönemlerinde ilgili geçici vergi dönemine tekabül eden kısım kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

5.2. Özel fonların yeniden değerleme oranında artışından kaynaklı farkların maliyete intikal edip etmeyeceği

Anılan bent uyarınca özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Duyurulur.

Bekir BAYRAKDAR

Gelir İdaresi Başkanı




Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98) (Amortisman, Tükenme Payı ve Değer Düşüklüğü)

Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98) 10 Şubat 2026 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 33164 Hazine ve Maliye Bakanlığından: Amaç ve kapsam MA…

 

 

Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98) (Amortisman, Tükenme Payı ve Değer Düşüklüğü)

Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98)

10 Şubat 2026 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 33164

Hazine ve Maliye Bakanlığından:

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarının amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 26 ncı, 27 nci, 28 inci ve 29 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi duran varlıklar

MADDE 3- (1) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, amortismana tabidir:

251 – Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

252 – Binalar Hesabı

253 – Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

254 – Taşıtlar Hesabı

255 – Demirbaşlar Hesabı

256 – Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı

260 – Haklar Hesabı

263 – Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı

264 – Özel Maliyetler Hesabı

267 – Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı

294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı

(2) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, tükenme payına tabidir:

271 – Arama Giderleri Hesabı

277 – Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı

(3) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, değer düşüklüğüne tabidir:

250 – Arazi ve Arsalar Hesabı

251 – Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

252 – Binalar Hesabı

253 – Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

254 – Taşıtlar Hesabı

255 – Demirbaşlar Hesabı

256 – Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı

258 – Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı

260 – Haklar Hesabı

263 – Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı

264 – Özel Maliyetler Hesabı

267 – Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı

(4) Duran varlıklardan;

a) Yapım aşamasındaki sabit varlıklar, tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler amortismana tabi değildir.

b) Tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler değer düşüklüğüne tabi değildir.

Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi tutulan varlıkların değeri

MADDE 4- (1) Duran varlıkların amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi değerleri maliyet bedelidir. Maliyet bedeli ise bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamıdır. Ancak, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü hesaplamasına esas alınacak değer, enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan değerdir.

(2) Bir varlık için yapılan harcamaların, kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde, amortisman ve değer düşüklüğü hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır.

Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemi

MADDE 5- (1) Duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmasında normal amortisman yöntemi uygulanır. Bu yönteme göre varlıklar için amortisman ve tükenme payı, varlığın yararlanma süresine göre Ek-1’de yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen oranlarda her yıl eşit olarak ayrılır.

Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları

MADDE 6- (1) Amortisman ve tükenme payı süresi, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için “1” rakamı bu Tebliğ ekinde belirtilen, varlığın yararlanma süresine göre belirlenmiş orana bölünür (Örnek: 1/0,20 = 5 yıl; 1/0,025 = 40 yıl).

(2) Maliyet bedeli, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca hazırlanan listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri ve maddi olmayan duran varlıklar için 52.000 TL’nin altındaki, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 114.000 TL’nin altındaki duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.

(3) Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan ikinci fıkrada belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edilir.

(4) İkinci fıkrada yer alan limitler, yapım aşamasındaki maddi duran varlıklar için aktifleştirilen maliyetlerin, geçici ve kesin kabule tabi işlerde geçici kabulün onaylanmasından, diğer hallerde ise işin fiilen tamamlanmasından sonra ilgili varlık hesabına aktarıldığı toplam tutarı için geçerlidir.

(5) İkinci fıkrada yer alan limitler, gerektiğinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.

(6) Çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamı amortismana tabi tutulur.

(7) Edinim tarihindeki yıl için belirlenen limitin üzerinde bir maliyet bedeli olan amortismana tabi tutulmuş bir varlığın değeri daha sonra belirlenen limitin altında kaldığı takdirde, kalan amortisman süresine bakılmaksızın varlığın henüz amorti edilmemiş kısmı tamamen amortismana tabi tutulur.

(8) Maliyet bedeli bu Tebliğde belirtilen limitlerin üzerinde olan duran varlıklar için değer artırıcı olarak kabul edilemeyecek harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenmeyerek doğrudan giderleştirilir.

(9) Daha önceki dönemlerde tamamen amorti edilmiş olan duran varlıklar için yapılan harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenmeksizin doğrudan giderleştirilir.

(10) Henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar, varlığın maliyet bedeline eklenerek kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılır.

Tahsisli taşınmazların amortisman ve değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 7- (1) Kamu idaresinin mülkiyetinde olup diğer kamu idarelerine tahsis edilmeyen taşınmazların amortisman işlemleri maliki kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların amortisman işlemleri ise taşınmazı kullanan kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından yapılır.

(2) Kamu idaresinin mülkiyetinde olup diğer kamu idarelerine tahsis edilmeyen taşınmazların değer düşüklüğü işlemleri maliki kamu idaresinin harcama birimi tarafından, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların değer düşüklüğü işlemleri ise taşınmazı kullanan kamu idaresinin harcama birimi tarafından yapılarak muhasebeleştirilmek üzere muhasebe birimine iletilir.

Amortisman ve tükenme payının muhasebeleştirilmesi

MADDE 8- (1) Ayrılan amortisman ve tükenme payları, 630-Giderler Hesabına borç, ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı, 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı, 278-Birikmiş Tükenme Payları Hesabı veya 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir.

Amortismana ve değer düşüklüğüne tabi duran varlıkların deftere kaydedilmesi

MADDE 9- (1) Amortismana ve değer düşüklüğüne tabi her bir varlık Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defterine kaydedilir.

(2) Bu Tebliğde belirlenen limitlerin üzerinde olan varlıkların ilk kayıtları ile değer artırıcı harcamalara ilişkin kayıtlarının düzenli olarak tutulabilmesini sağlamak amacıyla harcama birimlerince, taşınır ve maddi olmayan duran varlıklar sicil numarası ile taşınmazlar ise taşınmaz numarası ile muhasebe birimine bildirilir. Muhasebe yetkilileri de taşınır, taşınmaz ve maddi olmayan duran varlıkları muhasebe kayıtlarına ve Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defterine bu limitleri ve bilgileri göz önünde bulundurarak kaydeder.

(3) Tutarları bu Tebliğde belirtilen limitleri aşmayan duran varlıklar ile 271-Arama Giderleri Hesabı, 277-Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı ve 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı duran varlıklar bu deftere kaydedilmez.

Değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 10- (1) Bir varlığın gelecekteki ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman nedeniyle oluşacak kaybın üzerinde gerçekleşen değer kaybının idarece tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Bununla birlikte amortismana tabi olmayan varlıklar için değer düşüklüğü, varlığın faydasındaki azalmayı gösterir.

(2) Değer düşüklüğüne uğrayan varlıklar, nakit üreten ve nakit üretmeyen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Nakit üreten varlıklar, ticari getiri sağlamak amacıyla elde tutulur. Nakit üreten varlıkların dışındakiler ise nakit üretmeyen varlıklardır. Bir varlık hem nakit üreten hem de nakit üretmeyen bileşenlere sahip olabilir. Nakit üreten veya üretmeyen bileşenlerden hangisi daha önemli ise bu bileşene ilişkin değer düşüklüğü hükümleri uygulanır.

Değer düşüklüğü göstergeleri

MADDE 11- (1) Bir varlığın değer düşüklüğü tespit edilirken aşağıdaki göstergeler dikkate alınır:

a) Varlık tarafından sağlanan hizmetlere olan talebin veya ihtiyacın bitmesi.

b) Fiziksel açıdan hasar gördüğüne dair kanıt olması.

c) Teknolojik ve ekonomik, hukuki veya sosyal politikalarda meydana gelen ve idarenin faaliyette bulunduğu alan üzerinde olumsuz etkisi olan önemli değişikliklerin olması.

ç) İlgili faaliyetin sona erdirilmesi, yeniden yapılandırılması veya beklenenden önce elden çıkarılmasının planlanması.

d) Varlık tamamlanmadan veya kullanılabilir duruma gelmeden önce inşasının durdurulmasına karar verilmesi.

e) Varlığın mevcut veya gelecek kullanım yöntemini etkileyecek, önemli olumsuz değişikliklerin meydana gelmiş olması.

f) Hizmet performansının, beklenenden önemli ölçüde düşük olduğuna ilişkin kanıtların bulunması.

g) Dönem içindeki piyasa değerinin, zamanın geçmesi veya normal kullanım sonucunda beklenen düzeyle kıyaslandığında önemli ölçüde düşmesi.

ğ) İdare içinde düzenlenen raporların, varlığın beklenenden daha kötü durumda olduğuna veya olacağına işaret eden kanıtlar sunması.

Nakit üretmeyen varlıklarda değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 12- (1) Nakit üretmeyen varlıklarda değer düşüklüğü göstergesinin olması durumunda ilgili varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı belirlenir.

(2) Geri kazanılabilir hizmet tutarı, bir varlığın satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden büyük olanıdır.

(3) Satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değer, bir varlığın karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli taraflar arasında gerçekleştirilen satışı sonucunda elde edilmesi gereken tutardan, elden çıkarma maliyetlerinin düşülmesiyle bulunan değerdir.

(4) Nakit üretmeyen varlıklarda kullanım değeri, varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir.

(5) Satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri belirlemek mümkün değilse bu durumda varlığın kullanım değeri, geri kazanılabilir hizmet tutarı olarak kullanılır.

(6) Geri kazanılabilir hizmet tutarı tespit edildikten sonra bu tutar nakit üretmeyen varlığın defter değeri ile karşılaştırılır; defter değeri geri kazanılabilir hizmet tutarından daha büyük ise aradaki fark kadar değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

Nakit üretmeyen varlıklarda kullanım değeri hesaplama yöntemleri

MADDE 13- (1) Nakit üretmeyen varlıklar için kullanım değeri; varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değerini göstermek amacıyla, aşağıda belirtilen amortismana tabi tutulmuş yenileme maliyeti, eski haline getirme maliyeti ve hizmet birimleri yaklaşımı yöntemlerinden biri kullanılarak belirlenir:

a) Amortismana tabi tutulmuş yenileme maliyeti yaklaşımında kullanım değeri, mevcut varlığın brüt hizmet potansiyelinin yeniden üretim veya yeniden satın alma maliyetinden hesaplanan birikmiş amortismanın düşülmesiyle bulunur.

b) Eski haline getirme maliyeti yaklaşımında kullanım değeri, değer düşüklüğü öncesinde varlığın kalan hizmet potansiyelini yenilemenin cari maliyetinden, varlığın tahmini eski haline getirme maliyetinin çıkarılmasıyla belirlenir.

c) Hizmet birimleri yaklaşımında kullanım değeri, değer düşüklüğü öncesinde varlığın kalan hizmet potansiyelini yenilemenin cari maliyetinin, varlığın değer düşüklüğü durumundaki beklenen hizmet birimi sayısındaki azalış oranına uygun şekilde azaltılması ile belirlenir.

(2) Kullanım değerini belirlemek için en uygun yaklaşım, verilerin ulaşılabilirliğine ve değer düşüklüğünün mahiyetine bağlı olarak aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) Teknolojik, yasal çerçeve veya genel ekonomik ve sosyal politikalar gibi parametrelerde meydana gelen uzun vadeli önemli değişikliklerden kaynaklanan değer düşüklükleri, talebin bitmesinden kaynaklanan değer düşüklükleri, kullanım derecesi veya yönteminde uzun vadeli önemli değişiklikler olmasından kaynaklanan değer düşüklükleri, amortismana tabi tutulmuş yenileme maliyeti yaklaşımı veya hizmet birimleri yaklaşımının uygun olanıyla belirlenir.

b) Fiziksel hasardan kaynaklanan değer düşüklüğü, eski haline getirme maliyeti yaklaşımı veya hizmet birimleri yaklaşımlarından uygun olanıyla belirlenir.

Nakit üreten varlıklarda değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 14- (1) Nakit üreten varlıklarda değer düşüklüğü göstergesinin olması durumunda ilgili varlığın geri kazanılabilir tutarı belirlenir.

(2) Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden büyük olanıdır.

(3) Satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değer, bir varlığın karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli taraflar arasında gerçekleştirilen satışı sonucunda elde edilmesi gereken tutardan, elden çıkarma maliyetlerinin düşülmesiyle bulunan değerdir.

(4) Nakit üreten varlıklarda kullanım değeri, varlığın devam eden kullanımından ve faydalı ömrünün sonunda elden çıkartılmasından elde edilecek tahmini nakit akışlarının bugünkü değeridir.

(5) Satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri belirlemek mümkün değilse bu durumda varlığın kullanım değeri, geri kazanılabilir tutar olarak kullanılır.

(6) Geri kazanılabilir tutar tespit edildikten sonra bu tutar nakit üreten varlığın defter değeri ile karşılaştırılır; defter değeri geri kazanılabilir tutardan daha büyük ise aradaki fark kadar değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

Değer düşüklüğünün muhasebeleştirilmesi

MADDE 15- (1) İdare tarafından dönem içinde bir varlığa ilişkin değer düşüklüğü tespit edildiğinde ve dönem sonları itibarıyla varlıklarda değer düşüklüğüne yol açabilecek herhangi bir göstergenin bulunup bulunmadığına yönelik yapılan değerlendirmeler sonucunda değer düşüklüğü tespiti yapılması halinde söz konusu tespit, muhasebe kayıtlarına esas olacak bilgi ve belgeleri içerecek şekilde muhasebe birimine bildirilir ve gerekli muhasebe kayıtları gecikmeksizin gerçekleştirilir.

(2) Ayrılan değer düşüklüğü karşılıkları, 630-Giderler Hesabına borç; ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına veya 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak olarak kaydedilir.

(3) Değer düşüklüğü karşılığının muhasebeleştirilmesinin ardından, varlığın dönem sonunda ayrılacak amortismana tabi değeri, ilgili varlığın değerinden amortisman ve değer düşüklüğü tutarları toplamı düşüldükten sonra kalan defter değeridir. Ayrılacak amortisman tutarları ise defter değerinin kalan yararlanma süresine eşit dağıtılması suretiyle yapılır.

(4) Maddi duran varlığın tamamen kullanılamaz hale geldiğine ve hurdaya ayrılmasına karar verilmesi halinde, değer düşüklüğü işlemlerine tabi tutulmaksızın varlık kayıtlı değeri üzerinden 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenir.

Değer düşüklüğünün iptali

MADDE 16- (1) Dönem sonlarında, önceki dönemlerde ayrılan değer düşüklüğü kaybının devam edip etmediği ya da azalıp azalmadığı değerlendirilir. Değer düşüklüğü kaybında azalma olduğuna ilişkin bir göstergenin olması durumunda, ilgili varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar tahmin edilir. Belirlenen tutar defter değerinden yüksek ise bu durumda varlığın defter değeri geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar kadar artırılır.

(2) Karşılık ayrılan varlıkların değer düşüklüğü göstergelerinin azalması veya ortadan kalkması halinde ayrılan karşılık tutarı ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı veya 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilerek iptal edilir.

Diğer hükümler

MADDE 17- (1) Değer düşüklüğü tespitine ve hesaplama yöntemlerine ilişkin açıklama ve örnekleri içeren kılavuz Bakanlıkça yayımlanır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 18- (1) 4/11/2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Payları yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 19- (1) Bu Tebliğ 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız




Teknokentte Kur Farkı Zararlarının İstisna Kapsamı ve Kurum Kazancı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü Sayı: E-38418978-125[4691-2022/5-(i)]-…. Tarih: 30.0..

 

 

Teknokentte Kur Farkı Zararlarının İstisna Kapsamı ve Kurum Kazancı

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: E-38418978-125[4691-2022/5-(i)]-….

Tarih: 30.07.2025

Konu: Teknokentte Oluşan Kur Farkı Zararının İstisna Dışı Kurum Kazancının Tespitinde Dikkate Alınıp Alınmayacağı

İlgi: …

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda;

– Şirketinizin … Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet gösterdiği, Ar-Ge ve yazılım kapsamında yürütmüş olduğu projelerinin dışında ayrıca ticari faaliyetlerinin de bulunduğu,

– Dövizli ticari alacakları ve borçları ile banka hesaplarındaki döviz mevcutlarının, Vergi Usul Kanunu uyarınca geçici vergi dönemlerinde değerlemeye tabi tutulduğu ve yapılan değerleme sonrasında oluşan kur farkı gelirleri ile giderlerinin ilgili hesaplarda takip edildiği

belirtilmiş olup, bankadaki döviz mevcudu ile dövizli alacak ve borçlardan kaynaklanan kur farkı gelirleri ve giderlerinin, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda yer alan kurumlar vergisi istisnası kapsamında ne şekilde değerlendirileceği hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmuştur.

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır…” hükmüne yer verilmiştir.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.12.2.4. İstisna kazanç tutarının tespiti” başlıklı bölümünde, “4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinde yer alan istisna, bir kazanç istisnası olup istisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazancın tamamı kurumlar vergisinden istisna olacaktır.

İstisna kazancın ve bu bağlamda kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından, Kanun uygulaması kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi ve istisna kapsamında olan faaliyetlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının, diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi ve kayıtların da bu ayrımı sağlayacak şekilde tutulması gerekmektedir.

Kanun uygulaması kapsamında istisna olan faaliyetlerin zararla sonuçlanması halinde, bu zararların istisna kapsamında olmayan diğer faaliyetlere ilişkin kazançlardan indirilmesi mümkün değildir.

Bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin, 4691 sayılı Kanun kapsamı dışındaki ticari işlemlerinden elde edecekleri gelirleri ile olağandışı gelirlerinin istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu kapsamda, nakitlerin değerlendirilmesi sonucu oluşan faiz gelirleri, yabancı para cinsinden aktifler dolayısıyla oluşan kur farkları ve iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan gelirler istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine, diğer kurumlardan geri ödeme koşuluyla sermaye desteği olarak sağlanan yardımlar, borç mahiyetinde olduğundan bu yardımların ticari kazanca dahil edilmesi söz konusu olmayacaktır.

Diğer taraftan, teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflere, istisnadan yararlanan Ar-Ge ve tasarım projelerine ilişkin olarak, TÜBİTAK ve benzeri kurumlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile diğer kurumların bu mahiyetteki her türlü bağış ve yardımları, kurum kazancına dahil edilecek ve istisnadan yararlandırılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Tebliğde de belirtildiği üzere, Bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleri kapsamındaki kazançlar istisna kapsamında değerlendirilmekte olup bu faaliyetlere ilişkin döviz cinsinden alacaklar tahsil edilinceye kadar oluşan kur farkları da istisna kapsamındadır. Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilse dahi nakitlerin değerlendirilmesi sonucu oluşan gelirler, yabancı paraların değerlenmesinden kaynaklanan kur farkları ise anılan istisna kapsamında değildir. Yine, yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleri kapsamı dışında elde edilen gelirler ile olağandışı gelirler de istisna kapsamı dışındadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre;

– Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen faaliyetlerden doğan alacaklara ilişkin kur farkı gelirleri, 4691 sayılı Kanun kapsamındaki ticari işlemlerden elde edilen gelir olarak değerlendirildiğinden, söz konusu istisnanın kapsamında olacaktır.

– Banka hesaplarındaki döviz mevcutlarına ilişkin ortaya çıkan kur farkı gelirlerinin ise Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde yer verilen istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.




Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

06 Şubat 2026 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 33160 Ticaret Bakanlığından: MADDE 1- 10/3/1993 tarihli ve 21520 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Serbest Bö… 

 

 

Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

06 Şubat 2026 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 33160

Ticaret Bakanlığından:

MADDE 1- 10/3/1993 tarihli ve 21520 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinin 25 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“İşletici veya B.K.İ.’ler, İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi akdedilmesini müteakip işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatı alır. İşletici veya B.K.İ.’lerin gerçekleştireceği işyeri kiralama ve depo işletmeciliği faaliyetleri işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatına ek olarak verilecek ruhsatlar altında, işletici veya B.K.İ. faaliyetinin gereği olarak bölgede yürüteceği hizmet faaliyetleri ise işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatı altında ya da işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatına ek olarak verilecek ruhsatlar altında yürütülür. İşletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatının muhasebe kayıtları ile ek ruhsatların muhasebe kayıtları hiçbir şekil ve surette birleştirilemez. Ek ruhsatlar, İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde aksi düzenlenmedikçe işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatının tabi olduğu Özel Hesap yükümlülüklerine tabidir.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 27/A maddesinin on dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Geçici Madde 6- 27/A maddesinin yürürlüğe girmesinden önce Bakanlık tarafından yapılan; İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi ile işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatları süre uzatımları ve üstyapı kiralama ile işletici veya B.K.İ. faaliyetinin gereği olarak bölgede yürütülen hizmet faaliyetlerine ilişkin faaliyet ruhsatlarının süre uzatımları, uzatma döneminin sonuna kadar geçerlidir. Bu sürelerin bitmesi ile birlikte yapılacak süre uzatım işlemleri, 27/A maddesi hükümlerine tabidir.

Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde; B.K.İ.’nin birinci fıkra kapsamında daha önce süresi uzatılan, B.K.İ. faaliyet ruhsatı haricindeki ruhsatlarına bağlı üstyapılar ruhsat süresi sonunda Hazineye intikal eder. Bu ruhsatların süresinin yeniden uzatılması, üstyapıların Hazineye intikal tarihini uzatmaz.

Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi süresinin toplamda 49 yıla tamamlanmasına yönelik olarak yapılacak süre uzatımlarıyla sınırlı olmak üzere; B.K.İ.’nin talep etmesi ve talebinin Bakanlık tarafından uygun görülmesi hâlinde, üstyapının bulunduğu açık alan için kullanıcılara uygulanan kira tarifesi üzerinden hesaplanacak açık alan kirasının B.K.İ. tarafından ödenmesi, üstyapının tahakkuk eden brüt kira gelirlerinin herhangi bir indirim veya mahsup yapılmaksızın en az yüzde yirmisinin sözleşme kapsamında Özel Hesaba aktarılması ve üstyapının her türlü bakım onarım ihtiyacının B.K.İ. tarafından karşılanmasına yönelik hükümlere sözleşmede açıkça yer verilmek kaydıyla, B.K.İ.’ye ait ruhsatlara bağlı olup bu ruhsatların süresinin sona ermesi sonucunda Hazineye intikal eden veya edecek üstyapıların diğer kullanıcılara kiralanması amacıyla işletilmesi, süre uzatım dönemini aşmayacak şekilde Bakanlık tarafından uygun görülen tarihe kadar, kuruluş ve işletme sözleşmesi uzatılan B.K.İ.’ye bırakılabilir.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.




01/01 – 30/06 2026 Tarihleri Arası Harcırahlar

1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 Tarihleri Arasında Yurt İçi ve Yurtdışı Gelir Vergisinden İstisna Harcırah Tutarları 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154…

 

 

01/01 – 30/06 2026 Tarihleri Arası Harcırahlar

1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 Tarihleri Arasında Yurt İçi ve Yurtdışı Gelir Vergisinden İstisna Harcırah Tutarları

31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 10928 sayılı “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar ile “Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar” da 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yurtdışında uygulanacak harcırah tutarlarına ilişkin belirleme yapılmıştır.

Söz konusu Karar, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı 1.Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1 Ocak 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü’nün 06/01/2026 tarihli ve 27998389010.06.02-448518 sayılı Genelgesi dikkate alınarak aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

Katsayılar 1.1.2026-30.06.2026
Memuriyet Katsayısı 1,387871
Memuriyet Taban Aylığı Katsayısı 22,722793
iş güçlüğü, iş riski 0,440141

I- Vergiden İstisna yurtiçi harcırah tutarları

31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı 1.Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1 Ocak 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun H) Cetvelinde yer alan 2026 yılı Harcırah Tutarları ile Gelir Vergisi Kanunu’nun 24/2’nci maddesi düzenlemesi ve 2026 yılı Ocak-Haziran dönemi memur maaş katsayıları dikkate alınarak 1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 dönemi vergiden istisna yurtiçi harcırah tutarları aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.

1.1.2026-30.06.2026

Dönemi İçin Geçerli Brüt Aylık Tutarı (TL)

Vergiden İstisna Gündelik Tutarı (TL)
  35.907,57 TL ve fazlası 900.00
  35.657,75 – 35.907.56 TL arası 890.00
  33.437,16 – 35.657.74 TL arası 880.00
  29.551,12 – 33.437.15 TL aıası 870.00
  23.992,69 – 29.551.11 TL arası 860.00
  23.992,68 TL ve daha azı   850.00

II- Vergiden istisna yurtdışı harcırah tutarları

Yurtdışı harcırahlarına ilişkin 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 10928 sayılı “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar ile Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar”da 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yurtdışında uygulanacak harcırah tutarlarına ilişkin belirleme yapılmıştır.

Buna göre; 1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 dönemi vergiden istisna yurtdışı harcırah tutarlarına isabet eden brüt aylık tutarları aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.

1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 TARİHLERİ ARASI

BRÜT AYLIK TUTARLARINA GÖRE BELİRLENMİŞ GELİR DİLİMİ GRUPLARI VE BU GRUPLAR İÇİN TESPİT EDİLMİŞ OLAN YURTDIŞI GÜNDELİK TUTARLARI

ÜCRET GRUPLARI

Brüt Aylık Tutarı / Ülkeler ve Para Birimi II. Sütun III. Sütun IV. Sütun V. Sütun VI. Sütun VII. Sütun
35.907,57

TL ve fazlası

35.657,75

35.907,56

TL arası

33.437,16

35.657,74

TL arası

29.551,12

33.437,15 TL arası

23.992,69

29.551,11 TL arası

23.992,68

TL ve daha

azı

A.B.D.(A.B.D. Doları) 199 159 135 128 120 102
Almanya (Euro) 176 141 119 113 106 89
Avustralya (Avustralya Doları) 312 250 212 199 188 158
Avusturya (Euro) 183 146 124 117 110 93
Belçika(Euro) 175 140 119 112 106 88
Danimarka (Danimarka Kronu) 1.320 1.053 S93 843 795 668
Finlandiya (Euro) 159 128 108 102 97 80
Fransa (Euro) 169 134 114 108 101 86
Hollanda (Euro) 170 136 116 109 102 87
İngiltere(Sterlin) 127 100 86 82 76 65
İrlanda (Euro) 161 129 109 103 98 81
İspanya (Euro) 168 134 114 108 101 85
İsveç(İsveç Kronu) 1.462 1.167 989 933 881 739
İsviçre (İsviçre Frangı) 286 229 194 183 173 145
İtalya (Euro) 162 130 111 104 98 82
Japonya (Japon Yeni) 32.159 25.730 21.837 20.601 19.355 16.296
Kanada (Kanada Doları) 264 211 179 169 159 135
Kuveyt(Kuveyt Dinarı) 56 45 39 37 35 28
Lüksemburg (Euro) 173 137 117 111 104 88
Norveç (Norveç Kronu) 1.317 1,051 892 841 794 667
Portekiz (Euro) i 64 131 111 105 99 83
Suudi Arabistan(Suudi A. Riyali) 677 540 459 434 408 344
Yunanistan (Euro) 166 133 113 106 100 84
Kosova (Euro) 135 107 91 85 81 69
Diğer AB Ülkeleri (Euro) 140 111 95 89 84 72
Diğer Ülkeler (A.B.D. Doları) 173 138 117 110 105 88

Buna göre 01/01/2026 -30/06/2026 tarihleri arası vergiden istisna edilecek yurt dışı gündelik tutarlarına karşılık gelen yukarıda belirtilen brüt aylık tutarlarının hesabında emsal alınan kadrolar aşağıdaki tabloda yer aldığı şekildedir.

1.1.2026-30.06.2026

Dönemi İçin Geçerli Brüt Aylık Tutarı (TL)

Harcıraha Esas Alınacak Sütun
35.907,57 TL ve fazlası II
35.657,75 – 35.907,56 TL arası III
33.437.16 – 35.657.74 TL arası IV
29.551.12 – 33.437.15 TL arası V
23.992.69 -29.551,11 TL arası VI
23.992.68 TL ve daha azı   VII

III- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine Yapılacak Yolculuklarda Gelir Vergisinden İstisna Harcırah Tutarları

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne sürekli veya geçici bir görevle gönderilenlerin, gidiş ve dönüşleri ile geçici görevlendirme süreleri için verilecek gündelik tutarları, ilişkin 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 10928 sayılı Karar ile belirlenmiştir.

Buna göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne sürekli veya geçici bir görevle gönderilenlerin, gidiş ve dönüşleri ile geçici görevlendirme süreleri için görev ünvanı/kadro derecesi ile verilecek gündelik tutarları aşağıdaki gibidir.

Tamamı İçin Tıklayınız

Kaynak: TÜRMOB




Vakfa Bağlı İktisadi İşletme ve Taşıt Giderleri Hakkında Özelge: Kurum Kazancının Tespiti ve Vergi İndirimleri

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İstanbul Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü Sayı: 62030549-120[40- 2024]-168276 Ta… 

 

 

Vakfa Bağlı İktisadi İşletme ve Taşıt Giderleri Hakkında Özelge: Kurum Kazancının Tespiti ve Vergi İndirimleri

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: 62030549-120[40- 2024]-168276

Tarih: 18.12.2025

Konu: Vakfa Bağlı İktisadi İşletme Adına Tescil Edilemeyen Taşıt Giderlerinin Kurum Kazancının Tespitinde İndirim Konusu Yapılıp Yapılamayacağı

İlgi: …

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, … Vakfına bağlı iktisadi işletmenizin, özel okul statüsünde ilk ve ortaöğretim alanlarında eğitim öğretim faaliyetinde bulunduğu, faaliyetinde kullanmak üzere faturası işletme adına kesilen binek otomobil ve diğer taşıtlardan satın alındığı, bu araçlara ait gider ve amortismanların da yine iktisadi işletme kayıtlarında izlendiği, ancak Türkiye Noterler Birliğinin tüzel kişiliği haiz olmayanlar adına araç tescilinin yapılmaması yönünde kararı olması sebebiyle araçların tescilinin iktisadi işletmeniz adına yapılamayıp vakıf adına yapıldığı ve ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan iktisadi işletmenizin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin de vakıf tarafından yerine getirildiği belirtilerek,

– İktisadi işletmenizin faaliyetlerinde kullanmak üzere satın alınan araçların işletme aktifine kayıt edilip edilemeyeceği ve bu araçlar üzerinden iktisadi işletmeniz tarafından amortisman ayrılıp ayrılamayacağı,

– Satın alma sırasında ödenen ÖTV vb. vergilerin gider yazılıp yazılamayacağı,

– Söz konusu araçlarla ilgili olarak yapılan ve iktisadi işletme tarafından ödenen yakıt, tamir bakım, sigorta, otopark vb. harcamaların gider hesaplarına intikal ettirilip ettirilemeyeceği,

-Araçlarla ilgili yapılan harcamalar nedeniyle ödenen KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı

hususlarında görüşü talep edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu Yönünden Değerlendirme:

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 313 üncü maddesinde, “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.

Değeri 50.000.000 lirayı (577 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2025’ten itibaren 9.900- TL) aşmayan peştemallıklar ile işletmede kullanılan ve değeri 50.000.000- lirayı (556 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2025’ten itibaren 9.900- TL) aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır. (588 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2026’dan itibaren 12.000- TL)

Bu hükme göre bir iktisadi kıymetin amortismana tâbi tutulabilmesi için, işletmenin aktifinde kayıtlı olması, kullanıma hazır halde bulunması, işletmede bir yıldan fazla kullanılması, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması ve değerinin yukarıda belirtilen haddin üzerinde olması gerekmektedir.

Bu itibarla, vakıf adına tescilli olan araçlarla ilgili olarak iktisadi işletmeniz tarafından amortisman ayrılması mümkün bulunmamaktadır.

Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, ikinci fıkrasında ise safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı; 8 inci maddesinde de ticarî kazanç gibi hesaplanan kurum kazancının tespitinde, mükelleflerin maddede sayılan giderlerinin de ayrıca hasılattan indirebileceği hüküm altına alınmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde ise bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu; bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olunacağı, ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hükme bağlanmış olup, bu suretle tespit edilecek kurum kazancından, Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir.

Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin;  (5) numaralı bendinde, kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderlerinin, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, binek otomobillere ilişkin giderlerin en fazla %70’inin; (7) numaralı bendinde ise Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanların ticari kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, satın alınan araçların vakıf adına tescil edilmesi nedeniyle, araçların alış bedeli ile alış bedeline ilişkin ödenen özel tüketim vergisi ve benzeri vergilerin gider olarak indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Ancak, taşıtların iktisadi işletmeniz tarafından bizzat işletmede kullanılması şartıyla, bu taşıtlar için iktisadi işletmenizce yapılacak akaryakıt, tamir bakım, sigorta ve otopark vb. giderlerinin, iktisadi işletmenizin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün olup binek otomobillere ilişkin yapılan giderlerin en fazla %70’lik kısmının kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabileceği tabiidir.

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun;

– 1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,

– 29/1-a maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi indirebilecekleri,

– 30/b maddesinde, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV’nin indirim konusu yapılamayacağı,

– 30/d maddesinde, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin indirim konusu yapılamayacağı

hükme bağlanmıştır.

KDV Genel Uygulama Tebliğinin;

-“Vergi İndirimi” başlıklı (III/C-1.) bölümünde,

“3065 sayılı Kanunun (29/1) inci maddesine göre mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den, faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi veya ithal ettikleri mal ve hizmetler dolayısıyla ödedikleri KDV’yi veyahut vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV’yi indirebilirler.

Mükellef, işi ile ilgili olarak satın aldığı veya ithal ettiği mallar veyahut yaptırdığı hizmetler dolayısıyla hesaplanan vergi ile sorumlu sıfatıyla beyan ederek ödediği vergiyi, teslim ettiği mallar veya yaptığı hizmetler dolayısıyla hesaplanan KDV’den indirir ve aradaki farkı vergi dairesine yatırır. Mükellefin indirim konusu yaptığı vergi ise daha önceki safhada vergi dairesine intikal ettirilmiştir.”

-“İndirilemeyecek KDV” başlıklı (III/C-2.1.) bölümünde;

“b) Kanunun (30/b) maddesine göre, faaliyetleri; kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması, taksicilik işletmeciliği yapılması veya binek otomobillerinin çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobillerinin alışlarında ödenen ve faturalarda ayrıca gösterilen KDV indirim konusu yapılabilir. Buna göre, binek otomobillerini yukarıda belirtildiği şekillerde işleten mükellefler bu amaçla kullanılan binek otomobilleri ile ilgili olarak indirim hakkından yararlanabilir.

Ancak mükelleflerin işletme amacı dışında iktisap ettikleri binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV’nin indirimi mümkün değildir. İndirim konusu yapılamayan bu vergi, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları çerçevesinde işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir. Bu uygulama binek otomobili işletmeciliği ile uğraşan mükelleflerin işletme amacı dışında satın aldıkları binek otomobilleri için de geçerlidir.

ç) Kanunun (30/d) maddesi uyarınca Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen (kanunen kabul edilmeyen) giderler dolayısıyla ödenen KDV de mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemeyecektir.”

açıklamalarına yer verilmiştir.

Buna göre, iktisadi işletmeniz adına tescil edilmeyen vakıf adına tescil edilen taşıt araçlarının alımında ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Öte yandan, araçların iktisadi işletmeniz tarafından bizzat işletmede kullanılması şartıyla, bu araçlar için iktisadi işletmenizce yapılacak akaryakıt, tamir bakım, sigorta ve otopark vb. giderlerin Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları uyarınca kazancın tespitinde gider olarak kabul edilen kısmına isabet eden KDV tutarlarının indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.




Girişim Sermayesi Yatırımlarına Damga Vergisi İstisnası – Özelge

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İstanbul Defterdarlığı Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü Sayı: 97895701-155[2025/42]-551137 Tarih: 30.04.202…

 

 

Girişim Sermayesi Yatırımlarına Damga Vergisi İstisnası – Özelge

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı: 97895701-155[2025/42]-551137

Tarih: 30.04.2025

Konu: Girişim sermayesi yatırımı çerçevesinde imzalanan sözleşmenin damga vergisinden istisna olup olmadığı

 
İlgi: a) 21/02/2025 tarih ve … evrak kayıt sayılı özelge talep formunuz.

b) 24.02.2025 tarih ve 97895701-155-… sayılı yazımız.

c) 27.02.2025 tarih ve … sayılı dilekçeniz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve ilave dilekçeniz ile eklerinin incelenmesinden, şirketinizin kurucu ve yöneticisi olduğu … A.Ş. …inci Girişim Sermayesi Yatırım Fonu olarak yaptığınız/yapacağınız girişim sermayesi yatırımı çerçevesinde yatırım yapılan şirketin kurucusu … ile …/2025 tarihli “Hissedarlar Sözleşmesinin ve Şirket Sermayesine İştirak Taahhüdü Sözleşmesinin Ek Sözleşmesi” imzalandığı, yapılan iş kapsamında teminat olarak …’ın maliki olduğu taşınmaz üzerinde fon lehine … TL ipotek tesis edileceği belirtilerek söz konusu sözleşmenin ve ipotek işlemine ilişkin düzenlenecek senedin, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün (50) numaralı fıkrası kapsamında damga vergisinden istisna olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği, yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulacağı; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların vergisini Türkiye’de bu kağıtları resmi dairelere ibraz edenlerin, üzerlerinde devir veya ciro işlemleri yapanların veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalananların ödeyeceği; 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “I.Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu; aynı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün (50) numaralı fıkrasında, girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ve girişim sermayesi yatırım fonlarının münhasıran girişim sermayesi yatırımları ile ilgili düzenlenen sözleşmeler ile bu sözleşmelere ilişkin düzenlenen diğer kağıtların damga vergisinden istisna olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 52 nci ve 54 üncü maddelerine dayanılarak 2/1/2014 tarihli ve 28870 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve Sermaye Piyasası Kurulunun resmi internet sitesinde güncel hali yer alan “Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.4)“nde de konuya ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup, söz konusu tebliğin 18 inci maddesinde, girişim şirketlerine ve girişim sermayesi yatırımlarına ilişkin esaslar, 19 uncu maddesinde ise girişim sermayesi yatırımlarına ilişkin yatırım sınırlamaları düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, başvurunuz ve eklerinin incelenmesinden;

– … , … A.Ş. …inci Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (Fon), Hollanda mukimi … (Şirket) ve Hollanda mukimi … (Vakıf) arasında Hissedarlar Sözleşmesi (…) imzalandığı,

– Yine … A.Ş. …inci Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (Fon) ile … (Şirket) arasında Hisse İştirak Sözleşmesi (…) imzalandığı, sözleşmede bahsedilen şirketin, …’yi ifade ettiği, bu şirketin de mikroçip tasarımı ve uygulaması ile ilgili faaliyetinin olduğu, Fon’un bu şirketin sermayesine iştirak edeceği, Hisse İştirak Sözleşmesinin (…) eki çizelge 3’de yatırım öncesi sermaye tablosuna, çizelge 4’de ise yatırım sonrası sermaye tablosuna, çizelge 11’de ise “…” belgesine yer verildiği, çizelge 11’in şirketin iş programı ve zaman çizelgesi ile ilgili hedeflerini içerdiği,

– Görüş istenilen “Hissedarlar Sözleşmesinin ve Şirket Sermayesinin İştirak Taahhüdü Sözleşmesinin Ek Sözleşmesi” (Tercüman onaylı haliyle gönderilen) başlıklı kağıdın ise Şirketiniz (Fon) ile … arasında imzalandığı, “Hissedarlar Sözleşmesi (…)” ile “Hisse İştirak Sözleşmesi (…)”ne atıfta bulunduğu, Fon’un şirketin iş ve ticari faaliyetleri, projeleri, ürünleri verileri ile ilgili olarak Hisse İştirak Sözleşmesinin (…) 11 No.lu Ek Belgesinde (…) belirtilen spesifik teknik kilometre taşlarına ulaşıldığını teyit etmek amacıyla, Hisse İştirak Sözleşmesi (…) uyarınca Fon tarafından atanacak ve … tarafından kabul edilecek bir teknik komite vasıtasıyla masrafları şirkete ait olmak üzere ve herhangi bir zamanda uzaktan ve/veya yerinde denetimler, incelemeler ve değerlendirmeler yapma hakkına sahip olduğu, Fon’un şirkete (… şirket) yapacağı yatırımlar konusunda “Çizelge 11 …”nda belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığı konusunda teknik komitenin karar vereceği, bu hedeflere ulaşma yükümlülükleri ile ilgili olarak …’ın taşınmazı üzerine Fon lehine üst sınırı … TL olmak üzere taşınmaz rehni tesis edileceği

belirlemelerine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, girişim sermayesi fonu olarak yaptığınız başvurunuza konu yatırımın, gerek yatırım yapılan girişim şirketinin gerekse yapılan yatırımın Sermaye Piyasası Kurulunun girişim sermayesi yatırımlarına ilişkin düzenlemelerine uygun olması durumunda, “Hissedarlar Sözleşmesi” ve “Hisse İştirak Sözleşmesi” başlıklı kağıtlar ile bu kağıtlara ek olarak yatırım şartları ile teminata ilişkin düzenlendiği anlaşılan “Hissedarlar Sözleşmesinin ve Şirket Sermayesine İştirak Taahhüdü Sözleşmesinin Ek Sözleşmesi”ne ve bu sözleşmenin teminatı olarak ipotek verilmesine ilişkin düzenlenen kağıda 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun IV/50 numaralı fıkrasına göre damga vergisi istisnası uygulanması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.




Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Genelge – 2026/1

Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Genelge – 2026/1 BÖLÜM A: ŞİRKETLERCE SUNULAN BİLGİ, BELGE VE FORMLAR Bu bölümde katılımcı, sponsor veya işv..

 

 

Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Genelge – 2026/1

Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Genelge – 2026/1

BÖLÜM A:

ŞİRKETLERCE SUNULAN BİLGİ, BELGE VE FORMLAR

Bu bölümde katılımcı, sponsor veya işverene sunulacak bilgi, belge, form, tablo, projeksiyon ve bildirimlere ilişkin usul ve esaslar açıklanmaktadır.

Bilgi, belge ve formlar

MADDE 1- (1) Şirketler tarafından ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işverene sunulacak bilgi, belge ve formlar bu Genelgenin Ekler Listesinde belirtilen şekilde düzenlenir. Şirketler, belirlenen asgari içeriğe sadık kalmak şartıyla, formların biçim ve rengini serbestçe belirleyebilir.

Sözleşme türüne göre taraflar arasında imzalanması/onaylanması gereken form ve sözleşmeler

MADDE 2- (1) İmzalanacak/onaylanacak belgeler bakımından giriş bilgi formu ve teklif formunu:

(a) Bireysel emeklilik sözleşmesinde katılımcı,

(b) İşveren grup emeklilik sözleşmesinde işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi,

(c) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde katılımcı; katılımcının kendi adına gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi açması için işverene yetki verdiğinin yazılı olarak işveren tarafından şirkete belgelendirilmesi durumunda ise katılımcıdan herhangi bir imza veya elektronik iletişim araçları ile onay alınmadan işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi,

(ç) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde ise sponsor,

usulüne uygun olarak doldurup imzalar veya elektronik iletişim araçları ile onaylar. Bu fıkranın (c) bendi çerçevesinde; kendisine yetki verilen işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi, tek bir imza veya onay ile ilgili katılımcı listesinin teklif formunun ekinde yer alması kaydıyla şirket ile birlikte teklif formunu düzenleyebilir.

(2) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde ise işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi ile şirket arasında otomatik katılım grup sözleşmesi imzalanır.

OKS kapsamında kurulan sözleşmelerde çalışanlara sunulacak bilgi, belge ve formlar

MADDE 3- (1) Şirket tarafından, plana, fon dağılımına, işverene/işveren vekiline veya işverenin yetkili kıldığı kişiye, sözleşmeye taraf olan şirkete ve sözleşmeye ilişkin genel esaslara dair çalışanlara bilgi vermek amacıyla otomatik katılım sertifikası oluşturulur. Otomatik katılım sertifikası, çalışanlar adına oluşturulan internet sitesindeki güvenli sayfadan çalışanların erişimine sunulur. Kullanıcı ekranına giriş için kullanıcı yetkilendirme işlemleri, çalışanın plana dâhil edilmesini müteakip beş iş günü içerisinde şirket tarafından gerçekleştirilir. Şirket, Sistem Yönetmeliğinin 22/E maddesinde yer alan bildirim kapsamında, çalışanların kendi adlarına oluşturulan internet sitesindeki güvenli sayfadan otomatik katılım sertifikasına erişebileceklerine dair bilgiyi de verir.

(2) Şirket her hesap dönemini müteakip on iş günü içinde hesap bildirim cetveli ile birlikte planda yer alan parametrelerdeki ve mevzuattaki önemli değişikliklere ilişkin bilgi metnini elektronik iletişim araçları ile çalışana iletir.

(3) Çalışanların fon tercihlerini bilinçli bir şekilde yapabilmesini teminen şirket, çalışanları bilgilendirme metni (Ek A.11) ile takvim yılının her üç aylık döneminde elektronik iletişim araçlarıyla veya kendi internet sitesi aracılığıyla çalışanlara bilgilendirme yapar. Bu bilgilendirmede asgari olarak; yatırılan katkı payına, çalışanın ilgili ücretinden yapılacak kesintinin oranına, birikim tutarına, yatırım araçlarına ilişkin genel bilgilere, finansal piyasalardaki güncel gelişmelere, sunulan fonlara ilişkin yatırım, fiyat ve getiri performansı bilgilerine, çalışanların maruz kalabileceği yatırım riskine ve diğer finansal risklere ilişkin konulara yer verilir. Çalışanları bilgilendirme metninde yer alacak olan katkı payı tutarı ve kesinti oranı bilgilerinin, her ay için ayrı ayrı belirtilmesi gerekir.

(4) Şirket, tahsilat verisine (Ek A.13) göre katkı payının tahsili gerektiği halde, işveren tarafından şirkete intikal ettirilmemiş olması durumunda, çalışana o dönem katkı payının yatırılmadığına dair üçüncü fıkradaki bildirime ek olarak elektronik iletişim araçları yoluyla ayrıca bildirimde bulunur.

Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmeleri kapsamında katılımcılara verilecek olan grup emeklilik sertifikası

MADDE 4- (1) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi ile Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde katılımcının kendi adına gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi açması için işverene yetki verdiğinin yazılı olarak işveren tarafından şirkete belgelendirilmesi ile katılımcıdan herhangi bir imza veya elektronik iletişim araçları ile onay alınmadan işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi ile kurulan gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde şirket, grup emeklilik sertifikasını, sertifikanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iş günü içinde katılımcının tercihi doğrultusunda elektronik iletişim araçları ile veya matbu halde katılımcıya gönderir. Grup emeklilik sertifikası, grup emeklilik planının genel esasları ile sistemin işleyişine ilişkin temel bilgileri içerir.

İnternet erişimi

MADDE 5- (1) Şirketler resmi internet siteleri ve mobil uygulamaları üzerinden, ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işverenin bu bölümde belirtilen ilgili bilgi, belge ve formlara ulaşabilmesini sağlamak üzere gerekli düzenlemeleri yapar.

(2) Bu bölümde yer alan bilgi, belge ve formlar; ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işverene ait bilgileri içerecek şekilde şirket internet sitesinde ve mobil uygulamalarında ilgililere ait şifre ile giriş yapılabilecek güvenli alanda kullanıma sunulur. Kullanıcı ekranına giriş için kullanıcı yetkilendirme işlemleri sözleşmenin yürürlüğe girmesini müteakip 5 iş günü içerisinde şirket tarafından gerçekleştirilir.

Emeklilik seçenekleri ve muhtemel birikim projeksiyonları

MADDE 6- (1) EGM tarafından https://emeklilik.egm.org.tr/ adresinde katılımcı ve çalışanlara; yıllık gelir sigortası ve programlı geri ödeme dahil olmak üzere emeklilik seçenekleri hakkında bilgi sunulur ve muhtemel birikim/emeklilik gelir tutarlarına dair projeksiyon araçlarına yer verilir. Anılan internet sitesi adresi; teklif formunda, emeklilik bilgi formunda ve şirketlerin internet siteleri ile mobil uygulamalarında belirtilir.

(2) Şirketler, muhtemel birikim tutarlarına dair projeksiyon araçlarını EGM tarafından sağlanan web servisler aracılığıyla katılımcı ve çalışanlarına sunar. Şirket, bu projeksiyonları sözleşme veya sertifika özelinde kişiselleştirilmiş olarak da sunabilir. Şirket, muhtemel emeklilik gelir projeksiyonlarını, emekliliğe hak kazanan veya iki yıl içinde hak kazanacak olan katılımcı ve çalışanlarına sunar.

(3) Projeksiyonlar katılımcı ve çalışan tercihlerine (yaş, OKS/BES, mevcut BES birikimi, katkı payı, muhtemel ayrılma tarihi, getiri vb.) bağlı olarak dinamik bir yapıda sunulur. Projeksiyonlarda, Devlet katkısı ve vergi kesintisi dikkate alınır.

(4) EGM, projeksiyonlara ilişkin hesaplamalarda dikkate alınacak finansal varsayımları en geç üç ayda bir güncellemek suretiyle bireysel emeklilik sisteminin geçmiş verilerini baz alarak belirler. Ancak, katılımcı veya çalışan getiri varsayımı için EGM tarafından oluşturulan getiri endekslerinden son bir yıllık, üç yıllık veya beş yıllık ortalama getiri oranlarını tercih edebilir veya kendi belirleyeceği getiri oranlarını kullanabilir. Hesaplamalar reel veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının hedeflediği enflasyon oranı kullanılmak suretiyle nominal olarak yapılır.

Diğer hususlar

MADDE 7- (1) Eklerde yer alan bilgi, belge ve formlarda fon toplam gider kesintisine ilişkin bir bilgilendirmenin söz konusu olduğu durumlarda, bu kesintinin oranı günlük ve yıllık olarak ayrı ayrı belirtilir.

(2) Teklif formlarının son sayfasında “Ödeme Bilgileri ve Kesintiler” başlığına yer verilir. Bu doğrultuda, bahse konu formun son sayfası; katılımcı, aracı, varsa katılımcı ad ve hesabına katkı payı ödeyen sponsor ve işveren tarafından imzalanır ya da elektronik iletişim araçları ile onaylanır.

(3) Giriş bilgi formları en az 12 punto ve kolay okunabilir yazı fontu kullanılarak hazırlanacaktır. (Arkalı-önlü ya da ayrı sayfalar halinde toplamda iki sayfayı geçmeyecektir.)

Tamamı İçin Tıklayınız

Kaynak: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu